Temel bilgiler

Tanı ve kontroller

Muayene, ayakta çekilen tüm omurga röntgeni ve kalan büyümenin değerlendirilmesi tedavi kararının temelidir.

4 dk okumaDoç. Dr. Hüseyin Sina CoşkunSon güncelleme:

Muayene

Doktorunuz omuz, kürek kemiği ve bel hizasına bakar; öne eğilme testinde sırttaki çıkıntıyı skolyometre adı verilen bir aletle ölçer. Ayrıca refleksler, kas gücü ve his muayenesi yapılır.

Röntgen ve Cobb açısı

Tanı, ayakta çekilen tüm omurga röntgeniyle konur ve eğrinin büyüklüğü Cobb açısıyla ölçülür. Aynı röntgen farklı zamanlarda ölçüldüğünde birkaç derecelik fark olabilir. Bu nedenle gerçek bir ilerlemeden söz etmek için genellikle 5 dereceden fazla artış aranır.

Büyüme döneminde röntgenler genellikle 4–6 ayda bir tekrarlanır. Radyasyonu azaltmak için arkadan öne (PA) çekim ve düşük dozlu sistemler tercih edilebilir.

Büyüme ne kadar kaldı?

Eğrinin ilerleme riski, kalan büyümeyle yakından ilişkilidir. Doktorunuz bunu değerlendirirken yaşı, boy uzama hızını, kız çocuklarında ilk adet tarihini ve kemik gelişimini dikkate alır.

0Kemikleşme yok
1%25’e kadar
2%26–50
3%51–75
4%76–100, kaynaşmamış
5Kalçaya kaynaşmış
Risser evresi, leğen kemiği kanadının üst kenarındaki büyüme kıkırdağının (apofiz) kemikleşme oranıyla belirlenir. Kemikleşme yandan (önden) başlar, içe (arkaya) doğru ilerler. Risser 0–1 hızlı büyüme dönemidir.

Kemik gelişimi, leğen kemiğindeki büyüme kıkırdağının görünümüne göre Risser evresiyle (0–5) ya da el röntgenine göre Sanders evresiyle (1–8) değerlendirilir. Düşük evreler, önde daha çok büyüme olduğunu gösterir.

Ne zaman MR gerekir?

Tipik adölesan skolyozda çoğu zaman MR gerekmez. Erken yaşta başlayan eğriler, sola doğru sırt eğrileri, belirgin ağrı, muayenede sinir sistemiyle ilgili bulgular ya da beklenmedik hızlı ilerleme olduğunda omurilik ve çevresini değerlendirmek için MR istenebilir.

Kontrol randevularını aksatmamak, tedavinin doğru zamanda planlanması için en önemli adımdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları, muayene ve tetkiklerin sonucuna göre kişiye özel olarak verilir.